عقد قرض و ارکان آن

قرض  در لغت به معنای بدهی، دین، نسیه و وام می باشد ؛ مطابق با ماده648 قانون مدنی در اصطلاح حقوقی عقدی است که به موجب آن احد طرفین مقدار معینی از مال خود را به طرف دیگر تملیک می کند که طرف مزبور مثل آن را از حیث مقدار و جنس و وصف رد نماید، و در صورت تعذر رد مثل، قیمت یوم الرد را بدهد. ‌

عقد قرض نوعی داد و ستد است که افراد می توانند از طریق قرض گرفتن از دیگر اشخاص، بدهی یا دیون خود را تامیین کنند و در فرصت مناسبی استعداد نمایند. ‌

آنچه از ظاهر ماده 648برمی آیدعقدقرض دارای اوصاف زیر است:‌

1_عقد قرض عقدی تملیکی  است و پس از توافق طرفین، موضوع عقد به مالکیت طرف مقابل در می آید.

2_عقد قرض عقدی معوض است و طرف مقابل متعهد است  مثل آن و  یا قیمت آن را به قرض دهنده پرداخت نماید.

3_ عقد قرض از جمله عقود لازم است ، یعنی وام دهنده نمی تواند به تنهایی عقد را بر هم زند.

شرایط صحت عقد قرض

مطابق با ماده190 قانون مدنی برای صحت عقد قرض  شرایط زیر اساسی است:

1_قصد طرفین رضای آنها

2_اهلیت طرفین

3_ موضوع معین که مورد معامله باشد

4_ مشروعیت جهت معامله

نکته: به مالک مال قرض دهنده مقرض و به وام و قرض گیرنده مقترض گویند.

عقد قرض پس از تلف مال

اگر مال پیش از اینکه به قرض گیرنده تملیک شود تلف یا ناقص گردد برای قرض گیرنده مسئولیتی نخواهد داشت اما اگر پس از تملیک تلف یا ناقص گردد، قرض گیرنده باید مثل و یا پول، مالی را که قرض کرده است به صاحب آن رد نماید حتی اگر قیمت آن افزایش و یا کاهش یافته باشد.

شایان ذکر است بدانید اگر مال مورد معامله پول باشد وام دهنده نمی تواند مبلغی فراتر از آنچه وام داده  است مطالبه کند، و اگر پول نبوده باشد و مثل آن مال از قیمت روز خود بیفتد باید آخرین قیمت به صاحب آن پرداخت گردد.

آیا وام بانکی جزو عقد قرض است؟

با توجه به اینکه تسهیلات بانکی به طرق مختلف اعطا می گردد و خود تابع قوانین و مقررات منحصر به فرد خود می باشد به نظر نمی رسد که بتوان با آن را یک نوع عقد قرض دانست.

عقد قرض پس از ورشکستگی

مطابق با ماده421 قانون تجارت همین که حکم ورشکستگی صادر شد قروض موجل با رعایت تخفیفات مقتضیه نسبت به مدت به قروض حال مبدل می شود.

از ظاهر این ماده چنین استنباط می شود که اگر شخص الف پیش از ورشکستگی مبلغ دیویست هزارتومان به شخص ب قرض داده باشد و طی قراردادی توافق شود که دوماه دیگر این مبلغ مسترد گردد اما پس از یک هفته شخص الف ورشکسته شود اصل بر آن است که با توجه به تمکن مالی شخص ب قروض مهلت دار همان زمان تادیه گردد و شخص ب آن را به شخص الف رد نماید.

و اگر پس از ورشکستگی شخص الف این مبلغ را به شخص ب قرض دهد به دلیل اینکه شخص الف پس از صدور حکم ورشکستگی فاقد شخصیت حقوقی است و به دلیل صیانت از حقوق طلبکاران این عقد باطل و بلا اثر است.

بیشتر بدانید:ورشکستگی به تقلب و تقصیر و مجازات آن

عقد قرض پس از فوت هر یک از طرفین

قانونگذار در ماده231 قانون امور حسبی در رابطه با احکام دیون متوفی چنین اشعار می دارد که دیون موجل متوفی بعد از فوت حال می شود. منظور از این ماده این است که اگر شخص الف به شخص ب مبلغی را قرض داده و مقرر شده باشد پس از گذشت دو ماه این مبلغ تادیه گردد اما پس از گذشت یک هفته یکی از طرفین فوت نماید مبلغ قرض داده شده بلافاصله پس از فوت باید به مقرض مسترد گردد.

عقد قرض در محجورین

از آنجایی که محجورین حق هیچ گونه تصرف در اموال و امور مالی خویش را ندارند و با توجه به اینکه عقد قرض مربوط به امور مالی است،انعقاد عقد قرض با محجورین باطل و بلا اثر است مگر با اجازه ولی و سرپرست قانونی آن ها.

موارد انحلال عقد قرض

از آنجایی که اصل بر صحت و لزوم عقد قرض است،منحل شدن عقد قرض تنها به سه طرق ذیل ممکن می باشد.

1_تفاسخ یا اقاله:منظور از تفاسخ یا اقاله انحلال قرارداد با توافق و تراضی طرفین است؛به گونه ای که دو طرف پیرو بستن قرارداد جدیدی،قرارداد قبلی را منحل و متوقف نمایند.

2_فسخ:عقد قرض از جمله عقود لازم است که اصولا به اراده یکی از طرفین قابل فسخ نمی باشد؛مگر آنکه حق فسخ قرارداد به یکی از جهات قانونی برای مقرض و مقترض یا اشخاص ثالث ایجاد شود.

3_انفساخ:انفساخ در اصطلاح علم حقوق به معنای رابطه ناشی از قرارداد بدون قصد طرفین معامله و به موجب حکم قانون است که به آن انحلال قهری گفته می شود.منظور از انحلال قهری،یعنی اینکه عقد،بدون نیاز به عمل حقوقی اضافی خود به خود از بین می رود.

چگونه بهترین وکیل را بشناسیم؟

در دنیای امروزه کمتر کسی پیدا می شود که درگیر پرونده های حقوقی و کیفری نشده و با جرم و مجازات های آن سر و کار نداشته باشد،انتخاب بهترین وکیل امروزه یکی از مشکلات عدیده مردم است.اولین قدم در هر پرونده قضایی پیدا کردن یک وکیل خوب و حرفه ای است تا بتواند مارا در روند دادرسی پرونده در کمترین زمان و بالاترین سرعت ممکن یاری نماید.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با عقد قرض و ارکان آن و دریافت مشاوره حقوقی با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید:

09123543720

86120774_021