اعسار و شرایط دریافت آن

از لحاظ قانونی وقتی شخصی محکوم به پرداخت بدهی می شود،موظف به پرداخت آن هزینه ها می باشد.اما اگر در توان او نباشد به چه صورت است؟قانون گذار در این خصوص پیش بینی نموده و امتیاز اعسار را برای فرد معسر در نظر گرفته است.

اعسار در لغت به معنای رنج،سختی و مشقت است و در اصطلاح حقوقی عبارت از عدم توانایی مالی یا نداشتن دسترسی به اموال به گونه ای که در شرایط سخت قرار داشتن است،می باشد.

معسر کیست؟

مطابق با ماده504قانون آیین دادرسی مدنی،معسر از هزینه دادرسی کسی است که به واسطه عدم کفایت دارایی یا عدم دسترسی به مال خود به طور موقت قادر به تادیه آن نیست.

به بیانی دیگر معسر به شخصی اطلاق می شودکه توسط دادگاه محکوم به پرداخت بدهی یا پرداخت هزینه شده است اما شخص فاقد تمکن مالی می باشد و توان پرداخت تمام مبلغ را دفعتا ندارد و در نتیجه در صورت اثبات اعسار شخص معسر،دادگاه آن مبلغ را با توجه به وسع مالی مدعی قسط بندی می نماید.

انواع اعسار

1_اعسار از پرداخت محکوم به:اعسار از پرداخت محکوم به،به معنای عدم تمکن مالی جهت پرداخت مبلغی است که محکوم علیه در جریان رسیدگی به آن محکوم شده است.

مثال:فرض کنید زنی دادخواستی مبنی بر مطالبه مهریه ارائه نموده و قصد دریافت مهریه خویش را از همسرش دارد،اما مرد توانایی مالی جهت پرداخت آن را ندارد؛با توجه به اینکه مهریه از جمله دیون واجب بر عهده زوج می باشد و باید پرداخت گردد،دادگاه با در نظر گرفتن شرایط مالی مرد حکم اعسار از پرداخت محکوم به صادر نموده و مهریه را برای وی قسط بندی می نماید.

بیشتر بدانید:نمونه فرم استشهادیه اعسار از پرداخت مهریه

2_اعسار از پرداخت هزینه های دادرسی:به منظور مطرح کردن دعاوی در دادگاه ها و مراجعی که به دعاوی رسیدگی می کنند و به جهت اینکه شروع به رسیدگی شود،باید هزینه ای تحت عنوان هزینه دادرسی پرداخت شود.دعوای اعسار طبق دادخواست جداگانه و نیز ضمن دادخواست نخستین یا تجدید نظر یا فرجام قابل طرح است.

شهادت نامه در اثبات اعسار

یکی از راه های اثبات اعسار شهادت شهود می باشد؛مطابق با ماده506قانون آیین دادرسی مدنی شهادت شهود باید به صورت کتبی بوده و حداقل به امضای دو مرد یا یک مرد و دو زن عاقل و بالغ و مطلع از وضعیت زندگی و مالی شخص مدعی اعسار برسد.

در شهادت نامه،مشخصات و شغل و وسیله امرار معاش مدعی اعسار و عدم تمکن مالی شخص مدعی اعسار و عدم تمکن مالی او برای تادیه هزینه دادرسی با تعیین مبلغ آن باید تصریح شده و شهود منشا اطلاعات خود و مشخصات کامل و اقامتگاه خود را به طور روشن ذکر نمایند.

بیشتر بدانید:نمونه فرم استشهادیه اعسار از پرداخت محکوم به

اعسار در قرار تامین

قرار تامین از جمله قرارهای صادره توسط قاضی دادگاه است که با هدف حفظ و جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص پیش بینی شده است مانند قرار تامین دلیل،قرار تامین خواسته و…

در قرارهای تامین به هیچ عنوان نمی توان حکم اعسار صادر نمود،زیرا فلسفه پرداخت تامین در راستای حفظ حقوق اشخاص است و دولت در این قضیه نفع و تکلیفی ندارد تا حکم اعسار در آن موثر باشد.

اعسار برای تجار و بازرگانان

براساس ماده1 قانون تجارت ،تاجر کسی است که شغل معمولی خود را معاملات تجاری قرار دهد.

در خصوص حکم اعسار برای تاجر و بازرگانان ماده5152صراحتا عنوان داشته از تاجر ،دادخواست اعسار پذیرفته نمی شود زیرا تاجری که ادعای اعسار نماید برابر با مقررات قانون تجارت باید دادخواست ورشکستگی دهد.

حکم اعسار برای وراث معسر متوفی

در رابطه با صدور اعسار برای وراث معسری که فوت شده قانون گذار در ماده510قانون آیین دادرسی مدنی چنین اشعار داشته است،که اگر معسر فوت شود،وراث نمی توانند از حکم اعسار هزینه دادرسی مورث استفاده نمایند،لیکن فوت مورث در هر یک از دادرسی های نخستین و تجدیدنظر و فرجام مانع جریان دادرسی در آن مرحله نیست و هزینه دادرسی  از ورثه مطالبه می شود،مگر آنکه ورثه نیز اعسار خود را ثابت نمایند.

پس امکان استفاده از حکم اعسار متوفی برای وراث وی وجود ندارد و اگر شخص معسر فوت نماید،حکم اعسار وی بی اعتبار می شود؛چراکه این حکم،اثر شخصی دارد و اگر ورثه قصد داشته باشند از امتیازات حکم اعسار استفاده نمایند،باید دادخواست اعسار دهند  و دادگاه رسیدگی های لازم را به عمل آورد و نهایتا تصمیم لازم را اتخاذ نماید.

نمونه فرم اعسار از پرداخت محکوم به

سلام علیکم

احتراما به استحضار می رساند؛

اینجانب………………….که به موجب دادنامه شماره……………………………مورخ…………………………….صادره از شعبه…………………………………محکوم به پرداخت مبلغ…………………………….شده است.نظر به اینکه اینجانب…………………….و توانایی پرداخت دفعتا محکوم به مقرر را ندارم و هیچ درآمد و یا مال و اموالی هم نداشته تا از طریق آن ها توان پرداخت محکوم به برای اینجانب محیا  باشد که این موضوع از طریق شهادت شهود دو مرد عادل و آشنا به مورد زندگی اینجانب گواهی گردیده که پیوست دادخواست است.علی هذا نظر به مراتب فوق از محضر…………………….تقاضای صدور حکم اعسار به تقسیط برای پرداخت محکوم به مورد استدعاست.

چگونه بهترین وکیل را بشناسیم؟

در دنیای امروزه کمتر کسی پیدا می شود که درگیر پرونده های حقوقی و کیفری نشده و با جرم و مجازات های آن سر و کار نداشته باشد،انتخاب بهترین وکیل امروزه یکی از مشکلات عدیده مردم است.اولین قدم در هر پرونده قضایی پیدا کردن یک وکیل خوب و حرفه ای است تا بتواند مارا در روند دادرسی پرونده در کمترین زمان و بالاترین سرعت ممکن یاری نماید.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با حکم اعسار و شرایط دریافت آن و دریافت مشاوره حقوقی با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید:

09123543720

86120774_021